Růžena Dostálova

Μετά από μακροχρόνια ασθένεια πέθανε στις 18 Αυγούστου 2014 στην Πράγα σε ηλικία 90 ετών η Ρούζενα Ντοστάλοβα (Růžena Dostálova), γνωστή βυζαντινολόγος και νεοελληνίστρια, στυλοβάτης των ελληνικών γραμμάτων στην Τσεχία τα τελευταία 60 χρόνια.

ΗΡούζενα Ντόσταλοβα γεννήθηκε στις 22 Απριλίου1924 στη Μπρατισλάβα της Σλοβακίας. Από το 1935 ζούσε στην Πράγα. Το 1943 αποφοίτησε από το Κλασσικό Ακαδημαϊκό Γυμνάσιο της Πράγας. Μετά τη λήξη του Β΄  Παγκοσμίου Πολέμου σπούδασε κλασσική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου του Καρόλου. Από το 1948 άρχισε να εργάζεται στην Τσεχοσλοβάκικη Ακαδημία Επιστημών ενώ παράλληλα την ίδια χρονιά άρχισε να σπουδάζει νεοελληνική φιλολογία υπό την επίβλεψη του υφηγητή Δημήτρη Παπά. Αναγορεύτηκε σε επιστημονική συνεργάτη του Ιδρύματος Ελληνικών και Λατινικών Σπουδών αμέσως μετά την ίδρυσή του. Ειδικεύτηκε στις βυζαντινές και νεοελληνικές σπουδές.

Συνέγραψε δεκάδες βιβλία και επιστημονικά άρθρα, ενώ μετέφρασε στην τσεχική γλώσσα τα σημαντικότερα έργα της βυζαντινής και νεοελληνικής γραμματείας. Η Ρ. Ντόσταλοβα είναι συγγραφέας του βιβλίου Byzantská vzdělanost(Βυζαντινή Παιδεία). Συμμετείχε στην συγγραφική ομάδα που συνέγραψε τη ογκώδη μελέτη Dějiny Byzance(Ιστορία του Βυζαντίου), Dějiny Řecka(Ιστορία της Ελλάδας), όπως και το βιβλίο Slovník řeckých spisovatelů (Λεξικό Ελλήνων συγγραφέων), το οποίο έκανε γνωστό στην Τσεχία τους σημαντικότερους Έλληνες λογοτέχνες. Για δεκαετίες είχε την επιμέλεια της επιθεώρησης Byzantinoslavicaπου εκδίδει από το 1929 μέχρι σήμερα το Ινστιτούτο Σλαβικών Σπουδών της Πράγας. Σε συνεργασία με το μουσικολόγο Άλες Μπρέζινα εξέδωσε μια αποκαλυπτική μελέτη για τη συνεργασία του Τσέχου συνθέτη Μπόχουσλαβ Μάρτινου με τον Νίκο Καζαντζάκη, ειδικότερα σε ότι αφορά το ανέβασμα της όπερας «Τα ελληνικά πάθη».

Από το μεταφραστικό της έργο αναφέρουμε ενδεικτικά τις μεταφράσεις των έργων της Άννας Κομνηνής, τωνΜιχαήλ Ψελλού και Λαόνικου Χαλκοκονδύλη. Επίσης τις μεταφράσεις ποιητικών συλλογών του Κ. Καβάφη, του Οδ. Ελύτη και πρόσφατα του Γ. Σεφέρη. Προλόγισε επίσης εκδόσεις ελληνικών μυθιστορημάτων στην τσεχική γλώσσα (Στ. Μυριβήλης, Γ. Θεοτοκάς, Α. Σαμαράκης, Κ. Βαλέτας, καθώς και την Ανθολογία ελληνικών παραμυθιών).

Η Ρούζενα Ντοστάλοβα ανήλθε όλα τα σκαλοπάτια της ακαδημαϊκής ιεραρχίας. Το 1992 αναγορεύτηκε καθηγήτρια βυζαντινής και νεοελληνικής λογοτεχνίας. Αποτέλεσε την «ψυχή» των δύο Τμημάτων Νεολληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Καρόλου της Πράγας και Μάσαρυκ του Μπρνο. Υπό την άμεση επίβλεψή της μορφώθηκαν και έλαβαν πτυχία νεοελληνικής φιλολογίας δεκάδες φοιτητές, μεταξύ τους και αρκετοί από την κοινότητα των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία.

Η Ρούζενα Ντόσταλοβα διετέλεσε επίτιμη Πρόεδρος της Τσεχικής Εθνικής Επιτροπής Βυζαντινολογίας, Πρόεδρος της Τσεχικής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών, επίτιμη Πρόεδρος της τσεχικής Εταιρείας Φίλων Ν. Καζαντζάκη καθώς και επίτιμο μέλος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Ν. Καζαντζάκη.

Τιμήθηκε με τις εξής διακρίσεις:

2004: Χρυσό Μετάλλιο της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας, για το σύνολο του μεταφραστικού έργου της

2004: Αργυρό Μετάλλιο του Πανεπιστημίου του Καρόλου, για τις υπηρεσίες της στον τομέα της αρχαίας, μεσαιωνικής και νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας.

2007:  Επίτιμο μέλος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Ν. Καζαντζάκη.

2010: Απονομή του Τάγματος του Φοίνικα από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια.



Κατηγορίες Ειδήσεις