Βασιλική Σαρακατσιάνου

Εικαστική γραφή και έμφυλες ταυτότητες στην Ελλάδα τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα

Περίληψη

Ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα αρχίζει να διαμορφώνεται η συνείδηση φύλου στην Ελλάδα. Οι γυναίκες σταδιακά συνειδητοποιούν ότι αποτελούν, εκτός από βιολογική και κοινωνική κατηγορία, που μπορούν από κοινού να βελτιώσουν τη θέση τους και να περιορίσουν τις διακρίσεις σε βάρος τους, διεκδικώντας την έξοδό τους από τον ιδιωτικό χώρο στη δημόσια σφαίρα. Παράλληλα διατυπώνονται θεωρίες γύρω από τις κλίσεις, τις δυνατότητες, το είδος και τον προσανατολισμό των δραστηριοτήτων των δύο φύλων και επιχειρείται να ερμηνευτεί η κοινωνική τους χρησιμότητα με βάση τα βιολογικά τους χαρακτηριστικά. Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να διερευνηθεί η γυναικεία εικαστική δημιουργία στην Ελλάδα τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Εξετάζονται η κοινωνική θέση των γυναικών και οι λόγοι της στροφής τους προς την πνευματική αγωγή και τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες, γεγονός που θα οδηγήσει σταδιακά στην αύξηση του αριθμού αυτών που ασχολούνται επαγγελματικά με τις εικαστικές τέχνες. Παράλληλα μέσα από τον περιοδικό τύπο της εποχής εξετάζεται ο ρόλος και η στάση της κριτικής απέναντι στη γυναικεία εικαστική δημιουργία και διερευνάται αν και κατά πόσο η έμφυλη ταυτότητα επηρεάζει τη διαμόρφωση κριτηρίων αξιολόγησης, ώστε να εντοπιστούν τυχόν διαφοροποιήσεις στην πρόσληψη και την αποδοχή του έργου των γυναικών καλλιτέχνιδων συγκριτικά με τους άνδρες ομότεχνούς τους. Επίσης, μέσα από την ανίχνευση των θεματογραφικών επιλογών και του τεχνοτροπικού προσανατολισμού των γυναικών καλλιτέχνιδων προκύπτουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα σχετικά με τα χαρακτηριστικά και τις τυχόν ιδιαιτερότητες του γυναικείας εικαστικής γραφής. Σημείωση Η κ. Σοφία Ντενίση, επικ. Καθ. ΑΣΚΤ και συντονίστρια του προγράμματος «Φύλο – Πυθαγόρας ΙΙ – Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών» (Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ΙΙ), υποβάλλει προς έγκριση στην οργανωτική επιτροπή του Συνεδρίου, πρόταση δημιουργίας πάνελ με τίτλο: «Έμφυλες ταυτότητες και γυναικεία γραφή τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα», και συμπερίληψη της παρούσας ανακοίνωσης στο ανωτέρω πάνελ.

Η ανακοίνωση (PDF)